MAKİ — İÇERİK, İŞLEV VE FAYDA METNİ
Sürüm: 13 Ağustos 2026 Ne için: Etiket, ambalaj, sunum ve satış konuşması metinleri. Kopyalanıp kullanılabilir.
KANIT DÜZEYİ — üç etiket
Aşağıdaki her bilgi üç kategoriden birine giriyor. Karıştırılmaz.
| Etiket | Anlamı | Nasıl kullanılır |
|---|---|---|
| 🟢 İŞLEV | Bileşenin üründe fiziksel olarak ne yaptığı | Serbestçe söylenir. Ölçülebilir, gösterilebilir |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Bitkinin/bileşenin literatürde belgelenmiş bileşimi veya özelliği | Bitki hakkında söylenir, ürün hakkında değil |
| 🟡 GELENEKSEL | Tarihsel/kültürel kullanım | "…geleneğinde kullanılır" diye söylenir. Etki iddiası değildir |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | Bizim ürünümüzde test edilmemiş | Söylenmez |
Örnek fark:
- 🔵 "Keçiboynuzu, lif ve kalsiyum içeriğiyle bilinen bir Akdeniz meyvesidir." → doğru
- 🔴 "Bu ürün lif ve kalsiyum kaynağıdır." → analiz yapılmadı, söylenemez
BÖLÜM 1 — YEREL BİTKİLER
🌰 KEÇİBOYNUZU · Ceratonia siliqua
Kullanıldığı ürünler: SB-01 · SB-02 · LKR-01 · LKR-02 · AU-05 · AU-06 · KREM-01 Serinin en yaygın hammaddesi — 8 üründen 6'sında var
| 🟢 İŞLEV | Doğal tatlılık (%50+ doğal şeker) · koyu renk · karamel-toprak aroma · barda bağlayıcı (pekmez formunda) · kremde suda çözünür ekstre olarak antioksidan katkı |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Lif ve kalsiyum içeriğiyle bilinen, doğal olarak kafeinsiz, düşük yağlı bir baklagil meyvesi. Pod bir yılda olgunlaşır |
| 🟡 GELENEKSEL | KKTC'de "kara altın" — yüzyıllardır pekmez geleneğinin merkezi. Hasat (vaklisma) uzun sırıklarla silkeleyerek yapılır |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | Bizim karışımımızdaki lif, kalsiyum, kalori değerleri |
✅ Söylenebilir: "Kafeinsizdir." · "Kıbrıs'ın kara altını keçiboynuzundan." · "Doğal tatlılığı keçiboynuzundan gelir — ilave tatlandırıcı yoktur." (SB-01 toz için doğru) ❌ Söylenemez: "Lif deposu" · "Kalsiyum kaynağı" · herhangi bir gram değeri
🫐 MERSİN · Myrtus communis
Kullanıldığı ürünler: LKR-01 · LKR-02 · SB-01 (meyve) · KREM-01 · PRF-01 · PRF-02 (yaprak)
| 🟢 İŞLEV | Meyve: koyu mor-siyah renk (antosiyanin pigmentleri) + reçineli-meyvemsi gövde aroması. Yaprak: hidrolat (kremin %70'i) ve parfümde yeşil orta nota |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Meyvesi antosiyanin pigmentleri içerir; yaprak ve meyvesinde uçucu yağ bileşenleri (mirtenol, sineol) tanımlanmıştır. Meyve Kasım'da tam olgunluğa ulaşır |
| 🟡 GELENEKSEL | Sardinya ve Korsika'da Mirto likörünün ana hammaddesi. Akdeniz makisinin karakteristik çalısı |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | Bizim ürünlerimizdeki antosiyanin miktarı, hidrolatın aromatik yoğunluğu |
✅ Söylenebilir: "Koyu rengi mersin meyvesinin doğal pigmentlerinden gelir — boya kullanılmamıştır." · "Sardinya'nın Mirto geleneğinden ilham alan." ❌ Söylenemez: "Antioksidan zengini" · "Kıbrıs'ın geleneksel likörü" (Mirto Sardinya geleneği — Kıbrıs'ta böyle bir likör geleneği doğrulanmadı)
🌿 KIBRIS KEKİĞİ · Origanum dubium
Kullanıldığı ürünler: SB-02 (ana) · SB-01 · KREM-01 · KREM-02 · PRF-02 · LKR-01
| 🟢 İŞLEV | Baharatlı, keskin aroma. Kozmetikte çok düşük oranda (%0,2–0,6) — koku katmanı. Oksimelde ana aromatik |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Uçucu yağı %73–88 karvakrol içerir; uçucu yağ verimi %5–14. Karvakrolün laboratuvar (in vitro) koşullarında antimikrobiyal aktivitesi çalışılmıştır. Uçucu yağ oranı tam çiçeklenmede en yüksektir |
| 🟡 GELENEKSEL | Kıbrıs'ta sindirim çayı ve dış kullanım geleneği |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | Bizim ürünlerimizde karvakrolün korunup korunmadığı; herhangi bir antimikrobiyal etki |
⚠️ Karvakrol güçlü bir tahriş edicidir. Tarçın ve karanfil yağlarıyla birlikte en tahriş edici uçucu yağlar arasında sayılır. Dermal üst sınır %1,1 — bizim oranlarımız %0,2–0,6, limitin altında. Yine de patch test zorunlu.
✅ Söylenebilir: "Karvakrol bakımından zengin bir kekik türü olan Origanum dubium'dan." · "Isı kullanılmadı, böylece uçucu bileşenlerin korunması hedeflendi." ❌ Söylenemez: "Antibakteriyel" · "Sindirime iyi gelir" · "Karvakrol korunur" (GC-MS yapılmadı)
🌸 LADİN (LADEN) · Cistus creticus
Kullanıldığı ürünler: KREM-01 · KREM-02 · PRF-01 · PRF-02 (baz notanın merkezi)
| 🟢 İŞLEV | Amber-reçineli, balsamik koku. Parfümde baz nota ve karakterin kaynağı. PRF-02'de konsantrenin %35'i — serinin ladine en çok yaslanan ürünü |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Yapraklarındaki salgı tüylerinden yaz aylarında reçine (labdanum) salgılar — bitkinin yoğun Akdeniz güneşine karşı fotokoruma mekanizması. Antik dünyanın en eski parfüm hammaddelerinden biri |
| 🟡 GELENEKSEL | Chypre koku ailesi adını Kıbrıs'tan alır; ladin reçinesi bu ailenin tarihsel bileşenlerinden. Girit'te ladanisterion denen deri şeritli tırmıkla toplanır |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | İnfüzyon yağımızın reçine yoğunluğu |
⚠️ Terminoloji: Bizim yaptığımız yağ infüzyonudur, "labdanum absolute" değildir — absolute solvent ekstraksiyonu gerektirir ve ev ortamında yapılmaz. Yanlış terim kullanmak, bilen bir kitleye karşı güvenilirliği bir kelimede harcar.
✅ Söylenebilir: "Chypre koku ailesi adını Kıbrıs'tan alır." · "Ladin, yaz güneşine karşı kendi reçinesini salgılar — bu parfüm o reçineyi zeytinyağına alıyor." ❌ Söylenemez: "Labdanum absolute" · "Antik Chypre formülü" · "Kayıp reçete"
🍃 DEFNE · Laurus nobilis
Kullanıldığı ürünler: KREM-01 · KREM-02 (infüzyon yağı) · PRF-01 · PRF-02 (esansiyel yağ)
| 🟢 İŞLEV | Baharatlı derinlik, aroma katmanı |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Defne yağı, Halep sabununun geleneksel bileşenidir. Yıl boyu yaprak verir |
| 🟡 GELENEKSEL | Akdeniz'de mutfak ve sabun geleneği |
| 🔴 ÖLÇÜLMEDİ | Üründeki herhangi bir antimikrobiyal katkı |
🔴 GÜVENLİK: Kiraz defnesiyle (Prunus laurocerasus) karışabilen tek hammaddemiz — o siyanojenik glikozit içerir ve zehirlidir. Ayırt etme: yaprağı ez ve kokla. Acıbadem kokusu = kiraz defnesi = kullanma.
✅ Söylenebilir: "Halep sabununun geleneksel yağı olan defneden." ❌ Söylenemez: "Antimikrobiyal" · "Antiseptik"
🌱 BİBERİYE · Salvia rosmarinus
Kullanıldığı ürünler: PRF-01 · PRF-02 · LKR-01
| 🟢 İŞLEV | Yeşil-kâfuru üst nota; turunç ile baharatlı gövde arasında köprü |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Rosmarinik asit içerir |
| 🟡 GELENEKSEL | Akdeniz mutfağı ve geleneksel kullanım |
🍊 ACI PORTAKAL VE LİMON · Citrus spp.
Kullanıldığı ürünler: PRF-01 (top notanın %30'u) · LKR-01 (zest)
| 🟢 İŞLEV | Parlak, taze turunçsu açılış — parfümün ilk 15–30 dakikası |
| 🔵 BELGELENMİŞ | Kabuk yağı D-limonen içerir. Soğuk sıkım kabuk yağları furanokumarin (bergapten) içerir ve fototoksiktir |
🔴 FOTOTOKSİSİTE: Soğuk sıkım turunç yağı ciltte UV ile tepkimeye girip yanık benzeri lekelere yol açabilir. Etki saatler sonra ve güneşe çıkınca ortaya çıkar. Çözüm: FCF / distile turunç yağı kullan — risk ortadan kalkar, koku bir tık daha düz olur. Bu bir yaz parfümü ve KKTC'de: "güneşe çıkmayın" uyarısının uygulanacağını varsaymak, tasarım hatasını kullanıcıya yıkmaktır.
BÖLÜM 2 — YARDIMCI BİLEŞENLER
Bunların işlevleri kozmetik ve gıda biliminde yerleşiktir. İşlev beyanı serbestçe yapılabilir.
Nemlendirme ve cilt hissi
| Bileşen | 🟢 İŞLEV — ne yapar |
|---|---|
| Gliserin | Humektan — havadan ve alt cilt katmanlarından nemi çeker, yüzeyde tutar. Kozmetikte en iyi belgelenmiş nemlendirme mekanizmalarından biri |
| Tatlı badem yağı | Emolyan — cilt yüzeyindeki pürüzü doldurur, yumuşaklık hissi verir. Hafif dokulu, hızlı emilir |
| Zeytinyağı | Emolyan. Badem yağına göre daha ağır, daha uzun süre yüzeyde kalır |
| Shea / kakao yağı | Zengin emolyan; oda sıcaklığında katı, vücut ısısıyla erir |
| Jojoba yağı | Teknik olarak sıvı mum. Yapı olarak cildin kendi sebumuna yakındır ve oksidasyona diğer bitkisel yağlardan daha dayanıklıdır |
| Arı balmumu | Yapılandırıcı + oklüzif — yüzeyde ince bir film oluşturur, su kaybını yavaşlatır. Balmın kıvamını belirleyen tek bileşen |
| Aloe vera jeli | Yatıştırıcı olarak yaygın kullanılan bir bileşen |
Ürünü koruyan bileşenler
| Bileşen | 🟢 İŞLEV | Kritik not |
|---|---|---|
| Broad-spectrum koruyucu | Bakteri, maya ve küf üremesini engeller | 🔴 KREM-01'de atlanamaz. %72 su içeren bir ürün koruyucusuz birkaç günde mikrobiyal olarak yüklenir |
| E vitamini (tocopherol) | Antioksidan — yağın oksitlenip acılaşmasını (ransidifikasyon) geciktirir | ⚠️ Ürünü korur, cildi değil. Koruyucu değildir — bakteri üremesini engellemez |
| Emülsifiye balmumu | Su ve yağ fazını birleştirir, emülsiyonu kararlı tutar | ⚠️ Arı balmumu değildir — farklı madde, birbirinin yerine geçmez |
| Sitrik asit | pH düşürücü | Koruyucunun etkin olduğu aralığa (pH 6 altı) inmek için |
| Elma sirkesi (≥%5 asetik asit) | Asit koruma — pH'ı patojen üremesinin engellendiği bölgeye indirir | 🔴 "Ham/filtresiz/artizan" ≠ %5. Etiket okunmalı |
| Bal | Yüksek şeker → düşük su aktivitesi + tat | ⚠️ Ham bal 1 yaş altına verilmez |
| Şeker | Koruma + tat + shrub'da ozmozla meyve suyunu çeker | |
| Alkol (%25–28) | Likörde koruma | Sadece bandrollü ticari alkol |
BÖLÜM 3 — ÜRÜN BAZLI: BU ÜRÜN NE İŞE YARAR
KREM-01 · Maki Hafif Gündüz Losyonu
Ne yapar (🟢 işlev): İki mekanizmayla nem tutar — gliserin havadan nemi çeker (humektan), tatlı badem yağı cilt yüzeyinde yumuşatıcı bir katman bırakır (emolyan). Hafif dokuludur; zeytinyağı bazlı formüllere göre daha az ağır film bırakır.
Kime / ne zaman: Sabah, temizlenmiş cilde. Yüz, boyun, eller. Gündüz kullanımı ve makyaj altı için tasarlandı.
Neden bu formül: Mersin hidrolatı (%70) suyun yerine geçer ve hafif bir aromatik taban verir. Ladin ve defne infüzyon yağları karakteri taşır.
🔴 Bu üründe söylenemeyecek olan: koruma sisteminin çalıştığı. Bunu ancak challenge test (ISO 11930) gösterir ve yapılmadı. Etikette "koruma sistemi laboratuvarda doğrulanmamıştır" yazar.
KREM-02 · Maki Gece Balmı
Ne yapar (🟢 işlev): Oklüzif bir ürün — arı balmumu ve sabit yağlar cilt yüzeyinde bir film oluşturur ve su kaybını yavaşlatır. Gece boyunca yüzeyde kalacak şekilde yoğun tasarlandı. Su içermez.
Kime / ne zaman: Akşam, temizlenmiş cilde. Yüz, eller, dirsek/diz, topuk, dudak. Avuçta ısıtılarak yumuşatılır.
Neden susuz: Su olmadığı için mikrobiyal üreme zemini yoktur — bu yüzden koruyucu içermez. Tek risk yağların zamanla acılaşmasıdır; E vitamini bunu geciktirir.
✅ Kullanılabilir metin: "Susuz formül — koruyucu içermez." ❌ Ama şu eklenmez: "…bu yüzden daha güvenli / daha doğal." Farklı bir koruma mantığı, üstünlük değil.
PRF-01 · Kıbrıs Makisi Roll-on
Ne yapar (🟢 işlev): Yağ bazlı parfüm. Alkol bazlılara göre cilde yakın kalır, yavaş açılır, patlamaz. Top-note ağırlıklı (%40) — taze, turunçsu bir açılışla başlar.
Nota piramidi: Üst: acı portakal · limon · biberiye → Orta: mersin · defne → Alt: ladin · keçiboynuzu
Kime / ne zaman: Günlük, taşınabilir. Nabız noktalarına sürülür, ovuşturulmaz.
PRF-02 · Ladin Amber Katı Parfüm
Ne yapar (🟢 işlev): Balmumu bazlı katı parfüm. Base-note ağırlıklı (%50) — kısa yeşil bir açılıştan sonra reçineli ambere iner ve orada kalır. Dökülmez, sızmaz, uçakta sıvı sayılmaz.
PRF-01'den farkı: Aynı altı bitki, ters piramit. Ve turunç yağı içermez — dolayısıyla fototoksisite ve güneş kısıtı yoktur.
✅ Anlatım çerçevesi: "Aynı altı bitki. Sadece oranlar değişti. Biri yaz sabahı, diğeri akşam."
SB-01 · Maki Gücü Toz / Bar
Ne yapar (🟢 işlev): Keçiboynuzu bazlı kuru karışım. İki formatta: toz (smoothie, yoğurt, süt içine) ve bar (atıştırmalık). Doğal tatlılığı keçiboynuzundan gelir.
Neden 40–45 °C'de kurutuluyor: Yüksek ısı polifenolleri azaltır. Düşük sıcaklık kurutması bu kaybı sınırlamayı hedefler — ne kadar korunduğu ölçülmedi.
🔴 Bu ürünün en büyük dil sınırı: kategori adı "Süper Besin" ve elde hiçbir besinsel veri yok. Etikette "besin değeri analiz edilmemiştir" yazar — bu, sessiz kalmaktan iyidir. Marka incelemesinin önerisi: kategoriyi "MAKİ Kiler" yapmak.
⚠️ Alerjen: SUSAM (veya BADEM) — etikette ve sözlü olarak bildirilir.
SB-02 · Kıbrıs Kekiği Oksimeli
Ne yapar (🟢 işlev): Bal ve elma sirkesinin kekik ve keçiboynuzuyla, hiç ısıtılmadan dört hafta bekletilmesiyle elde edilen bir içecek konsantresi. Suya veya sodaya karıştırılarak içilir. Tatlı-ekşi dengeli.
Oksimel nedir (🟡 geleneksel): Oxymeli — "ekşi bal". Antik Yunan'dan bu yana bilinen bir hazırlık biçimi. Bal korur, sirke korur; ikisi bir araya gelince ateşe gerek kalmaz.
Neden ısısız: Isı uçucu bileşenleri uçurur. Isısız yöntem bunların korunmasını hedefler.
🔴 Seride sağlık iddiasına en çok davetiye çıkaran ürün. "Tonik" formatı, oksimelin geleneksel tıp geçmişi ve "süper besin" kategori adı bir araya gelince sunumda kaymak çok kolay. Sınır net: ne olduğunu anlat (bal + sirke + kekik, ısısız, 4 hafta), ne yaptığını anlatma.
⚠️ Etikette zorunlu: "1 yaş altı çocuklara verilmez — ham bal içerir." (infant botulizm)
LKR-01 · Kıbrıs Maki Likörü
Ne yapar (🟢 işlev): Olgun mersin meyvesinin hazır alkolde altı hafta bekletilmesi, keçiboynuzu pekmeziyle tatlandırılması ve %25–28'e seyreltilmesiyle elde edilen bir digestif likör. Soğuk servis edilir.
Model (🟡 geleneksel): Sardinya'nın Mirto geleneği — mersin meyvesinin alkolde maserasyonu — KKTC hammaddeleriyle uyarlandı.
🔑 En anlatmaya değer yanı — ne yapmadığı:
"Bu likör ateş görmüyor. Hazır, bandrollü bir içkiyi alıp içine bitki koyuyoruz ve bekliyoruz — Sardinya'da 200 yıldır böyle yapılıyor. Damıtma yapmıyoruz, çünkü evde damıtmada metanol ayrıştırılamaz ve bu, körlüğe kadar giden bir risk."
Bu bir kısıtı savunmak değil, doğru mühendislik kararını anlatmak. Ev yapımı alkol denince akla gelen ilk şey damıtmadır ve o gerçek bir tehlikedir.
❌ Söylenemez: "Geleneksel Kıbrıs likörü" — bu yeni bir üründür. Mirto Sardinya geleneğidir.
LKR-02 · Kıbrıs Maki Şurubu (Shrub)
Ne yapar (🟢 işlev): Alkolsüz içecek konsantresi. Mersin meyvesi, şeker ve sirkeden yapılır; 20–30 ml sodayla uzatılarak içilir. Salata sosu ve marinat olarak da kullanılır.
Shrub nedir (🟡 geleneksel): Buzdolabından önceki dünyanın meyve saklama yöntemi. Sirkenin asidi ve şekerin yoğunluğu birlikte koruma sağlar.
Kime: Alkolsüz — çocuklar dahil herkese uygun. Otel/restoran mocktail programlarına girebilir.
🔴 Sezgiye ters kural: "İçinde sirke var, bozulmaz" yanlıştır. Shrub raf-stabil değildir, buzdolabında saklanır. ❌ Söylenemez: "Probiyotik" — shrub fermente bir ürün değildir, sirke katılmış bir şuruptur. ❌ Söylenemez: "Şekersiz" / "sağlıklı alternatif" — ürün %30 şeker içerir.
BÖLÜM 4 — HAZIR METİNLER
Kopyalanıp ambalaj, sunum ve satış konuşmasında kullanılabilir. Hepsi arkasında durulabilir.
Marka tanıtımı — kısa
MAKİ, Kıbrıs makisinden ürünler geliştiriyor — ve neyi bilmediğini de yazıyor.
Marka tanıtımı — uzun
Kıbrıs makisi, adanın kurak yamaçlarında kendini koruyarak yaşamayı öğrenmiş bir bitki topluluğu. Ladin, yaz güneşine karşı yapraklarından reçine salgılar. Keçiboynuzu bir yılda olgunlaşır. Mersin, yıl boyu yeşil kalır.
MAKİ bu bitkilerden sekiz ürün geliştiriyor: iki krem, iki parfüm, iki gıda, iki içecek. Her kategoride bilinçli olarak farklı bir koruma yöntemi kullanıldı — amaç sadece ürün çeşidi değil, hangi yöntemin gerçekten işe yaradığını ölçmek.
Ve ölçemediğimiz şeyi iddia etmiyoruz.
Metodoloji — sunum için
Bu ürünlerin hiçbiri henüz laboratuvarda test edilmedi. Bunu ambalajın üstüne yazıyoruz. Besin değeri tablosu yok, çünkü analiz yapılmadı. Raf ömrü yazmıyoruz, çünkü stabilite testi yapılmadı.
Doğal ürün pazarı doğrulanmamış iddialarla dolu. Bizim elimizde henüz veri yok — ama hangi verinin eksik olduğunu biliyoruz ve yazıyoruz.
Ambalaj için ürün cümleleri
| Ürün | Cümle |
|---|---|
| KREM-01 | Mersin hidrolatı bazlı, hafif dokulu gündüz nemlendiricisi. Gliserin ve tatlı badem yağıyla. |
| KREM-02 | Susuz gece balmı. Zeytinyağı ve arı balmumu; ladin infüzyonuyla amber karakter. |
| PRF-01 | Yağ bazlı roll-on. Turunçsu açılış, baharatlı gövde, amber-reçineli iz. |
| PRF-02 | Balmumu bazlı katı parfüm. Ladin ağırlıklı, reçineli, kalıcı. |
| SB-01 | Keçiboynuzu bazlı kuru karışım. 45 °C'de kurutuldu. |
| SB-02 | Bal, elma sirkesi ve taze Kıbrıs kekiği. Isı kullanılmadan dört hafta bekletildi. |
| LKR-01 | Mersin meyvesinin maserasyonu. Keçiboynuzu pekmeziyle tatlandırıldı. Damıtma içermez. |
| LKR-02 | Alkolsüz. Mersin, şeker ve sirkeden. Sodayla uzatılarak içilir. |
BÖLÜM 5 — YASAK İFADELER LİSTESİ
Hiçbir üründe, hiçbir mecrada kullanılmaz.
Sağlık ve fayda
❌ Şifalı · Doğal antibiyotik · Bağışıklık güçlendirir · Sindirimi düzenler · Detoks · Antioksidan deposu · Enerji verir · Cildi onarır / yeniler · Kırışıklık giderir · Anti-aging · Yaraya iyi gelir · Ağrı keser
Doğrulanmamış nitelemeler
❌ %100 doğal · Kimyasal içermez · Katkısız · Organik (sertifika yok) · Doğal olduğu için güvenli · Şekersiz · Probiyotik
Ölçülmemiş sayılar
❌ Herhangi bir besin değeri · Raf ömrü · Antioksidan/polifenol miktarı · Karvakrol oranı (üründe) · "Korunuyor" / "mikrobiyolojik olarak güvenli"
Yanlış terminoloji
❌ Labdanum absolute (bizimki infüzyon) · Geleneksel Kıbrıs likörü (Mirto Sardinya geleneği) · Antik Chypre formülü · Geleneksel Kıbrıs içeceği (shrub Kıbrıs geleneği değil)
⚠️ TEK CÜMLELİK KURAL
Ne olduğunu anlat, ne yaptığını anlatma.
"Bal, sirke ve taze Kıbrıs kekiğinden, ısı kullanılmadan dört hafta bekletilerek yapıldı" — bu cümle "bağışıklığı güçlendirir" cümlesinden hem daha doğru, hem daha ikna edici, hem de arkasında durulabilir.