SB-02 — Kıbrıs Kekiği Oksimeli

⭐ NEDEN İLK BAŞLATILACAK ÜRÜNLERDEN BİRİ

Faz 0'ın 3. gününde kurulur. Bekleme süresi diğer işlerle paralel akar — hiçbir şeyi geciktirmez, sadece erken başlamayı gerektirir.

⚠️ Ama bir kısıt var: taze kekik

Formül taze Kıbrıs kekiği istiyor (30 g). Kekik şu an tam çiçeklenmede — doğru pencere. Bu pencere kapanırsa kuru kekikle yapılır, ama uçucu bileşen profili değişir.

🔬 v1.1'DE NE DEĞİŞTİ — pH ÖLÇÜMÜ ZORUNLU OLDU

Faz 1–2'de bu ürünün koruması "asit + yüksek şeker" olarak tanımlanmıştı — ama ölçülebilir bir hedef yoktu. Ölçülmeyen bir koruma sistemi, koruma sistemi değildir.

🔴 "1 yaş altı" uyarısı Faz 1–3'te hiç yoktu. Ham bal, bebeklerde botulizm sporları nedeniyle risklidir. Bu, bir gıda ürününde atlanamayacak bir etiket bilgisidir.

Detay: Raporlar/ARASTIRMA_TURU_1.md §A3

🔗 BAĞIMLILIKLAR

Ara ürün: ❌ Yok

Satın alınacaklar / toplanacaklar

⚠️ Metal kapak kullanılmaz. Sirke metalle tepkimeye girer. Cam kapak, ya da metal kapağın içine mum kâğıdı/plastik ara tabaka.

ÜRÜN YOL HARİTASI

Aşama 1 — Kurulum (Faz 0, Gün 3) ⬜

• <input /> Sirke etiketi kontrol edildi: ≥%5 asetik asit ✓
• <input /> Taze kekik toplandı (tam çiçeklenme, keskin kokulu)
• <input /> Keçiboynuzu hazır
• <input /> 500 ml batch kuruldu → 05_BATCH_DEFTERI.md
• <input /> Tüm katılar sıvının altında ✓
• <input /> Cam kapak / mum kâğıdı ara tabaka ✓
• <input /> Karanlık serin yere kondu, günlük çalkalama başladı

Aşama 2 — Süzme (Faz A, 2–4 hafta sonra) ⬜

• <input /> Tülbentten süzüldü
• <input /> 🔬 pH ölçüldü → < 4.6 ✓
• <input /> pH yüksekse sirke eklendi, tekrar ölçüldü
• <input /> Şişelendi, etiketlendi
• <input /> "1 yaş altı" uyarısı etikette ✓

Aşama 3 — Değerlendirme ⬜

• <input /> Duyusal panel (tat, asitlik dengesi, kekik yoğunluğu)
• <input /> 8 hafta gözlem: küf, bulanıklık, koku
• <input /> Kullanım oranı test edildi (su/sodayla seyreltme)

AÇIK SORULAR

⚠️ "Isısız yöntem karvakrolü korur" bu ürünün temel iddiası — ve ölçülmedi. Isının uçucu bileşenleri azalttığı genel bir kimya gerçeği, ama bu formülde ne kadar korunduğu GC-MS olmadan bilinmez. Sunumda "korunması hedeflenir" denir, "korunur" denmez.

⚠️ NE İDDİA EDİLMEZ

• ❌ Besin değeri tablosu → gıda analizi şart
• ❌ Raf ömrü sayısı → stabilite testi şart
• ❌ "Karvakrol korunuyor" → GC-MS şart
• ❌ Herhangi bir sağlık/tedavi iddiası — oksimel geleneksel bir üründür; geleneksel kullanım tıbbi etki kanıtı değildir
• ✅ Söylenebilir: "Isı kullanılmadan hazırlanmış, geleneksel yöntemle üretilmiş bir bal-sirke toniği."

Dosyalar: 01_FORMUL.md · 02_URETIM.md · 03_GUVENLIK_TEST.md · 04_KULLANIM_ETIKET.md · 05_BATCH_DEFTERI.md

SB-02 — FORMÜL

Batch: 500 ml · Durum: v1.1 (pH hedefi eklendi) · Test edilmedi

ANA FORMÜL

🔴 KORUMA SİSTEMİ — ölçülebilir hedefler

Bu ürünün koruması iki mekanizmaya dayanır:

Sirke şartı — atlanamaz

≥ %5 asetik asit. Birçok "artizan", "ham", "filtresiz" sirke %4.2'ye seyreltilmiş satılıyor. Etiket okunmadan alınan sirke, koruma sistemini sessizce zayıflatır.

→ Etiketi oku. %5 yazmıyorsa o sirkeyi alma. Yazan asitliği kayıt defterine yaz.

pH ölçümü — bitmiş üründe

pH ölçülmeden bu ürün şişelenmez. Ölçüm, kayıt defterine ve etikete yazılır.

İKAME EDİLEBİLİR KALEMLER

⚠️ Pastörize/işlenmiş bal kullanılabilir mi? Evet, koruma açısından sorun yok. Ama "ham bal" bu ürünün karakter iddiasının parçası. Pastörize kullanılırsa "ham bal" denmez. ⚠️ Ama pastörize bal kullanılsa bile "1 yaş altı" uyarısı kalır — pastörizasyon botulizm sporlarını güvenilir biçimde yok etmez.

VARYANT PLANI

Bir batch'te tek değişken. Bu ürün ucuz ve kolay — paralel varyant yapmaya en uygun ürün.

💡 Öneri: v1.1 ve v1.2'yi aynı gün, aynı malzemeden kurun. Aynı kavanozdan iki küçük kavanoz — biri 2. haftada, diğeri 4. haftada süzülür. Tek üretimden iki veri noktası çıkar.

FORMÜL DEĞİŞİKLİK GEÇMİŞİ

HAMMADDE KALİTESİ

🌿 Kekik toplama notu: Tam çiçeklenme dönemi uçucu yağ oranının en yüksek olduğu dönem. Sabah çiy kalktıktan sonra topla. Yıkama — mümkünse yıkama, silkele. Islak ot fazladan su getirir ve pH'ı yükseltir.

SB-02 — ÜRETİM

Kurulum: ~30 dakika · Maserasyon: 2–4 hafta · Süzme: ~30 dakika · Kişi: 1–2

EKİPMAN

✅ Ocak yok, termometre yok, benmari yok. 8 ürün içinde en az ekipman isteyen ürün bu.

ÜRETİM ŞEMASI

── KURULUM (Gün 0, ~30 dakika) ──────────────────
[1] ⚠️ SİRKE ETİKETİNİ OKU → ≥%5 asetik asit mi?
    Değilse DURDUR — o sirkeyle bu ürün yapılmaz
              ↓
[2] Kavanozu sterilize et (§6.1), kurumaya bırak
              ↓
[3] Kekiği topla/hazırla — yıkama (mümkünse), silkele
    Kabaca doğra (yüzey alanı ↑ = ekstraksiyon ↑)
              ↓
[4] Bal 200 ml + sirke 250 ml'yi kavanozda karıştır
    ⚠️ KAYNATMA. Bal katıysa: hafif ılık su banyosu (el dayanacak ısı)
       Isı, korunmak istenen uçucu bileşenleri uçurur — amacı boşa çıkarır
              ↓
[5] Taze kekik 30 g + kurutulmuş keçiboynuzu 20 g ekle
              ↓
[6] 🔴 TÜM KATILARI SIVININ ALTINA BASTIR
    Yüzeye çıkan ot KÜFLENİR. Gerekirse temiz cam ağırlık koy
              ↓
[7] CAM kapakla kapat (metal ise araya mum kâğıdı)
              ↓
[8] Etiketle: batch no, tarih, sirke asitliği, bal kaynağı
              ↓
[9] Karanlık serin yer → 2–4 HAFTA
    Günde 1 kez hafifçe çalkala + otların hâlâ batık olduğunu kontrol et

── SÜZME (2–4 hafta sonra, ~30 dakika) ──────────
[10] Tülbentten süz, katıları hafifçe sık
              ↓
[11] 🔬 pH ÖLÇ → hedef < 4.6
     Yüksekse: 1 tatlı kaşığı sirke → karıştır → tekrar ölç → tekrarla
              ↓
[12] Temiz cam şişeye aktar
              ↓
[13] ETİKET — batch no, tarih, ölçülen pH,
     🔴 "1 YAŞ ALTI ÇOCUKLARA VERİLMEZ — HAM BAL İÇERİR"

⚠️ KRİTİK ADIMLAR

Adım 1 — Sirke etiketi

Bu ürünün tek koruma bileşeni sirkenin asitliği. %4.2'lik bir sirke kullanırsan koruma sistemi zayıflar ve bunu ancak küf çıkınca anlarsın. "Ham", "filtresiz", "artizan" ≠ %5 asitlik. Ayrı şeyler, etiketi oku.

Adım 4 — Isı yok

Bu ürünün bütün varlık nedeni ısısız yöntem. Kaynatmak veya ısıtmak, korunmak istenen uçucu bileşenleri (karvakrol dahil) uçurur. Bal katıysa el dayanacak sıcaklıkta bir su banyosu yeterli.

Adım 6 — Batık kalma

En sık yapılacak hata. Yüzeye çıkan bir kekik dalı, sıvının koruyucu asitliğinden çıkmış demektir ve küflenir. Küf yüzeyde başlar, sonra tüm batch'e yayılır. → Her çalkalamada kontrol et. Gerekirse temiz cam ağırlık (küçük bir kavanoz kapağı, cam bilye) koy.

Adım 11 — pH ölçümü

Ölçülmeyen bir koruma sistemi yoktur. Bu ürünün tek objektif kalite verisi bu sayı.

SORUN GİDERME

ZAMAN PLANI

💡 Aynı üretimden iki veri noktası: Kurulumu iki ayrı kavanoza böl, birini 2. haftada, diğerini 4. haftada süz. Ek emek neredeyse sıfır, kazanılan bilgi gerçek.

GRUP ÇALIŞMASI

Bu ürün tek kişilik. Grup çalışması gerekmez.

⚠️ Bu bir GIDA ürünüdür. Kozmetik ürünlerle (KREM, PRF) ayrı ekipman ve ayrı çalışma alanı kullanılır (§6.2). Esansiyel yağ kalıntısı gıdaya karışmamalı.

💡 Bekleme zamanı boşa gitmesin: Bu ürün kurulduktan sonra 4 hafta bekleyecek. Aynı gün AU-05 tentür, AU-00 kurutma gibi diğer kuyruklar da başlatılabilir.

SB-02 — GÜVENLİK VE TEST

Önce oku: 02_GUVENLIK_CERCEVESI.md — özellikle §5 (asitle korunan ürünlerde pH) ve §6.4

🍽️ Bu bir GIDA ürünüdür — yutulur. Kozmetik ürünlere göre hata payı daha düşüktür.

BU ÜRÜNE ÖZEL RİSKLER

🔴 EN KRİTİK 1: pH — ölçülmeden şişelenmez

Hedef: pH < 4.6

Bu eşik, gıda güvenliğinde düşük-asitli / asitlendirilmiş gıda ayrım noktasıdır. Altında patojen üremesi engellenir; üstünde ürün "düşük asitli gıda" kategorisine girer ve ev koşullarında güvenli biçimde saklanamaz.

⚠️ pH şeridi vs dijital metre: Şerit ucuz ama kaba okur (0.5 birim hassasiyet). 4.5 ile 4.8'i ayırt etmekte zorlanabilir. Bu ürün ve LKR-02 için dijital pH metre yatırımı değer.

🔴 EN KRİTİK 2: Sirkenin asitliği

Bu ürünün koruması tamamen sirkenin asetik asit oranına dayanıyor.

→ Etikette %5 yazmıyorsa o sirke alınmaz. Yazan değer kayıt defterine geçer.

🔴 EN KRİTİK 3: 1 yaş altı uyarısı

Ham bal, Clostridium botulinum sporları içerebilir. Yetişkin ve büyük çocuklarda bağırsak florası bu sporları etkisiz hale getirir; 1 yaşından küçük bebeklerde flora henüz olgunlaşmamıştır ve infant botulizm gelişebilir.

→ Etikette zorunlu: "1 yaş altı çocuklara verilmez — ham bal içerir." → Ürün ekip dışına çıkarsa bu sözlü olarak da söylenir. Etiket okunmayabilir.

⚠️ Pastörize bal kullanılsa bile bu uyarı kalır — pastörizasyon sporları güvenilir biçimde yok etmez.

TEST PROTOKOLÜ

T1 — 🔬 pH (süzme günü, ZORUNLU)

pH ölçülmeden ürün şişelenmez ve etiketlenmez.

T2 — Maserasyon süresince gözlem (günlük)

🛑 Durdurma: yüzeyde küf → tüm batch atılır, kazınmaz

T3 — Duyusal panel (süzme sonrası)

Tadım yöntemi: 1 tatlı kaşığı + 150 ml su/soda. Saf tadılmaz (çok asidik).

T4 — Raf gözlemi (8 hafta)

Çökelti normal olabilir (filtresiz sirke, bal parçacıkları). Küf normal değildir.

🔬 LABORATUVAR GEREKTİRENLER

🔴 "Isısız yöntem karvakrolü korur" — bu ürünün varlık gerekçesi ve ölçülmedi. Isının uçucu bileşenleri azalttığı genel bir kimya gerçeği; ama bu formülde ne kadarının korunduğu GC-MS olmadan bilinmez. ✅ Söylenebilir: "Isı kullanılmadı, böylece uçucu bileşenlerin korunması hedeflendi." ❌ Söylenemez: "Karvakrol korunur."

KULLANIM SINIRLARI

• 🚫 1 yaşından küçük çocuklara verilmez (ham bal — infant botulizm)
• 🚫 Saf içilmez — seyreltilir (asit, diş minesine ve mideye zarar verebilir)
• ⚠️ Reflü/gastrit olanlar dikkatli olmalı (yüksek asit)
• ⚠️ Diyabet — bal içerir, şeker yükü var
• ⚠️ Prototip — ekip dışına verilirse doğrulanmamış olduğu yazılı iletilir
• ❌ Hiçbir sağlık/tedavi iddiasıyla verilmez. Geleneksel kullanım, tıbbi etki kanıtı değildir

ATMA KRİTERLERİ

Atarken neden atıldığını kayıt defterine yaz — özellikle küf durumunda: otlar batık mıydı? sirke kaç %'ydi? kavanoz steril miydi?

SB-02 — KULLANIM VE ETİKET

ÜRÜN TANIMI

Kıbrıs Kekiği Oksimeli — bal ve elma sirkesinin, taze Kıbrıs kekiği ve keçiboynuzuyla ısı kullanılmadan mayalandırıldığı geleneksel bir tonik konsantresi.

Oksimel nedir: Oxymeli (Yunanca: ekşi bal) — bal ve sirkenin birleştiği, Antik Yunan'dan bu yana bilinen bir hazırlık biçimi. Bu ürün o geleneğin KKTC hammaddeleriyle bir uyarlaması.

Karakter: Keskin asidik açılış, arkasından balın tatlılığı, sonda kekiğin baharatlı-fenolik izi ve keçiboynuzunun karamelimsi derinliği.

KULLANIM

🚫 Saf içilmez. Yüksek asit, diş minesine ve mide mukozasına zarar verebilir. Her zaman seyreltilir. 💡 İçtikten sonra ağzı suyla çalkala (dişleri hemen fırçalama — asit sonrası fırçalama mine aşınmasını artırır).

Kullanım fikri: "Kıbrıs Ferahı"

20 ml oksimel + 200 ml soda + buz + taze kekik dalı → alkolsüz aperatif. (LKR-02 Shrub ile aynı serviste karşılaştırmalı sunulabilir — ikisi de asit tabanlı, ikisi de alkolsüz.)

SAKLAMA

ETİKET METNİ

┌────────────────────────────────────────┐
│              M A K İ                   │
│      Kıbrıs Kekiği Oksimeli            │
│      Bal–Sirke Toniği · 500 ml         │
│                                        │
│  Batch No: SB02-___                    │
│  Üretim tarihi: __/__/____             │
│  Süzme tarihi: __/__/____              │
│  Üreten: ____________                  │
│  Ölçülen pH: ______                    │
│                                        │
│  İÇİNDEKİLER:                          │
│  Elma sirkesi (%5 asetik asit),        │
│  yerel çiçek balı, taze Kıbrıs kekiği  │
│  (Origanum dubium), keçiboynuzu        │
│                                        │
│  Isı kullanılmadan hazırlanmıştır.     │
│                                        │
│  ⛔ 1 YAŞ ALTI ÇOCUKLARA VERİLMEZ       │
│     — HAM BAL İÇERİR                   │
│                                        │
│  ⚠️ AR-GE PROTOTİPİ — SATIŞ İÇİN DEĞİL │
│  ⚠️ Saf içilmez — seyreltilerek        │
│     kullanılır (1 tatlı kaşığı /       │
│     150–200 ml su)                     │
│                                        │
│  Serin ve karanlıkta saklayın.         │
│  Çalkalayarak kullanın.                │
│  Küf görürseniz kullanmayın.           │
└────────────────────────────────────────┘

Etiket kuralları:

• 🔴 "1 YAŞ ALTI" satırı en görünür uyarıdır — diğerlerinden büyük punto, kutu içinde
• Ölçülen pH etikete yazılır. Ölçülmediyse ürün etiketlenmez, şişelenmez
• Sirkenin asitliği (%5) içindekiler listesinde belirtilir — bu bir koruma bilgisidir, süs değil
• "Isı kullanılmadan hazırlanmıştır" ✅ doğru, söylenebilir (bir yöntem beyanı)
• "Karvakrol korunur" ❌ söylenemez (ölçülmedi)
• "AR-GE PROTOTİPİ" kaldırılmaz

⚠️ ÜRÜN EKİP DIŞINA ÇIKARSA

Bu bir gıda ürünü — kozmetiğe göre daha dikkatli davranılır.

1. Test edilmemiş olduğu yazılı iletilir
2. 🔴 "1 yaş altı çocuklara verilmez" SÖZLÜ olarak da söylenir — etiket okunmayabilir
3. Seyreltme talimatı verilir (saf içilmez)
4. Kimin aldığı kayıt defterine yazılır
5. Para karşılığı verilmez
6. ❌ Hiçbir sağlık iddiasıyla verilmez — "bağışıklık", "sindirim", "detoks" gibi ifadeler kullanılmaz

HİKÂYE (ambalaj/sunum için taslak)

Oksimel — ekşi bal — Antik Yunan'dan bu yana bilinen bir hazırlık. Bal korur, sirke korur; ikisi bir araya gelince ateşe gerek kalmaz. Bu kavanozda Kıbrıs kekiği ve keçiboynuzu, hiç ısıtılmadan, dört hafta boyunca kendi zamanında çözündü.

Kullanılamayacak ifadeler:

• ❌ "Bağışıklık güçlendirir" · "Sindirimi düzenler" · "Detoks" · "Antioksidan deposu"
• ❌ "Şifalı" · "Doğal antibiyotik" · "Geleneksel tıpta kullanılır" (kullanılmış olması etki kanıtı değildir)
• ❌ Besin değeri sayıları (kalori, vitamin, mineral) — laboratuvar analizi yapılmadı
• ❌ "Karvakrol içerir/korur" — ölçülmedi

🔴 Bu ürün, seride sağlık iddiasına en çok davetiye çıkaran ürün. "Süper besin" kategori adı, "tonik" formatı ve oksimelin geleneksel tıp geçmişi bir araya gelince, sunum yaparken sağlık diline kaymak çok kolay.

Sınır net: Ne olduğunu anlat (bal + sirke + kekik, ısısız, 4 hafta), ne yaptığını anlatma. Ayrıntı: Raporlar/MARKA_INCELEMESI.md — "Süper Besin" kategori adı sorunu.

SB-02 — BATCH KAYIT DEFTERİ

Batch no formatı: SB02-001, SB02-002 …

ÖZET TABLO

BATCH KAYIT FORMU

(her batch için kopyala-doldur)

═══ SB02-___ ═══

Kurulum tarihi: ____ / ____ / ______ Saat: ____ Formül: v____ Sorumlu: ______

🔴 ÖN KONTROL — üretim öncesi

Hammadde

Kurulum

📋 MASERASYON GÖZLEMİ — SB02-___

Günde 1 çalkalama + batık kontrolü (1 dakika)

🛑 Yüzeyde küf görülürse → tüm batch atılır. Tarih ve neden: ______________

🔬 SÜZME VE pH — SB02-___

Süzme tarihi: ____ / ____ / ______ Maserasyon süresi: ____ hafta

⛔ pH < 4.6 sağlanmadıysa ürün şişelenmez.

Verim: ______ ml (girdi ~500 ml)

Süzme sonrası gözlem:

• Renk: ______________
• Berraklık: ☐ Berrak ☐ Hafif bulanık ☐ Bulanık (normal)
• Koku: ______________
• Kıvam: ______________

👃 DUYUSAL PANEL — SB02-___

Tadım: 1 tatlı kaşığı + 150 ml su

Denge değerlendirmesi: ☐ İyi ☐ Çok ekşi ☐ Çok tatlı ☐ Kekik baskın ☐ Kekik zayıf

📋 RAF GÖZLEMİ — SB02-___

(Çökelti normal — küf değil)

✅ BATCH SONUÇ — SB02-___

Karar: ☐ Başarılı ☐ Kısmen — revize ☐ Başarısız

Bir sonraki batch'te değişecek TEK şey: ______________________________

Neden: ______________________________

📊 KARŞILAŞTIRMA TAKİBİ

Bu ürün ucuz, kolay ve hızlı — paralel varyant denemeye en uygun ürün.

💡 Tek kurulumdan iki veri: Kurulumu iki kavanoza böl, birini 2. haftada, diğerini 4. haftada süz. Ek emek ~5 dakika.