LKR-01 — Kıbrıs Maki Likörü

🔴 GÜVENLİK — ÖNCE BUNU OKU

EVDE DAMITMA YAPILMAZ. HİÇBİR KOŞULDA.

Bu ürün damıtma içermez ve içeremez. Kullanılan yöntem maserasyon: hazır, bandrollü, ticari olarak satılan içki içine bitki daldırıp beklemek.

Neden damıtma değil: Damıtmada etanolden önce metanol buharlaşır (~64.7°C vs ~78.4°C). Doğru ekipman ve deneyim olmadan bu ilk fraksiyon ayrılamaz ve üründe kalır. 10 ml saf metanol kalıcı körlüğe, ~30 ml ölümcül dozlara yol açabilir — ve tat veya kokudan ayırt edilemez.

Bu ürün için mutlak kurallar

⚠️ Bir tarif/kaynak size bu aşamalarda "kaynatın" veya "buharlaştırın" derse, o farklı ve tehlikeli bir yöntemdir. Bizim tarifimizde yok ve eklenmez.

Model: Sardinya'nın Mirto geleneği — mersin meyvesinin alkolde maserasyonu. Damıtmayla hiçbir ilgisi yok, yüzyıllardır bu şekilde yapılıyor. Kısayol değil, doğru yöntem.

🔴 MERSİN MEYVESİ KISITI

Formül 150 g olgun mersin meyvesi istiyor. Mersin meyvesi Akdeniz'de Kasım'da tam olgunluğa ulaşır (popülasyona göre Ekim–Şubat).

Bugün 13 Ağustos → taze mersin meyvesi YOK.

💡 Bu üründe (b) daha savunulabilir. Mirto geleneğinde kuru mersin meyvesi kullanımı yaygın bir pratik. Ayrıca 6–10 haftalık bekleme düşünülürse, Ağustos'ta satın alınmış kuru meyveyle başlamak ürünü Ekim sonunda hazır eder — kendi hasadımızla başlarsak Ocak'ı bulur.

Öneri: ikisini de yap. Ağustos'ta kuru meyveyle bir batch (süreci öğren, erken sonuç al), Kasım'da kendi hasadımızla ikinci batch. Karşılaştırma verisi bedava gelir.

ZAMAN ÇİZELGESİ

Gün 0     ├─ Kurulum (15 dk)
          │
          │  4–6 HAFTA MASERASYON
          │  (haftada 1 çalkalama, 2 dk)
          │
Hafta 5   ├─ Süzme + tatlandırma + ABV ayarı (45 dk)
          │
          │  2–4 HAFTA DİNLENME
          │  (aromalar oturur)
          │
Hafta 9   └─ Tadım, değerlendirme

Toplam emek: ~1 saat. Toplam süre: 6–10 hafta.

⏰ Bu ürün, emek/bekleme oranı en uç olan üründür. Erken başlatmanın maliyeti neredeyse sıfır, geç başlatmanın maliyeti aylar.

🔗 BAĞIMLILIKLAR

Satın alınacaklar

ÜRÜN YOL HARİTASI

Aşama 1 — Kurulum ⬜

• <input /> Alkol bandrollü ve etiketteki ABV kaydedildi ✓
• <input /> Mersin meyvesi hazır (hasat veya satın alma)
• <input /> 1 L batch kuruldu → 05_BATCH_DEFTERI.md
• <input /> Karanlık serin yere kondu, haftalık çalkalama başladı

Aşama 2 — Süzme ve ayar (4–6 hafta sonra) ⬜

• <input /> Süzüldü, katılar hafifçe sıkıldı
• <input /> Pekmezle tatlandırıldı
• <input /> 🔬 ABV ölçüldü ve %25–28'e ayarlandı (alkolmetre)
• <input /> Şişelendi, etiketlendi

Aşama 3 — Dinlenme ve tadım (2–4 hafta sonra) ⬜

• <input /> Berraklık/çökelti kontrolü
• <input /> Duyusal panel
• <input /> Maserasyon süresi karşılaştırması (4 hafta vs 6 hafta)

AÇIK SORULAR

Dosyalar: 01_FORMUL.md · 02_URETIM.md · 03_GUVENLIK_TEST.md · 04_KULLANIM_ETIKET.md · 05_BATCH_DEFTERI.md

LKR-01 — FORMÜL

Batch: 1 L · Durum: v1.1 · Test edilmedi

MASERASYON KARIŞIMI

SÜZME SONRASI

🔬 ÖLÇÜLEBİLİR HEDEF: ABV %25–28

Bu ürünün koruma sistemi alkoldür ve alkol oranı ölçülebilir.

⚠️ Gözle tahmin güvenilir değildir. Pekmez ve su eklendikçe oran değişir; ne kadar değiştiği ancak ölçümle bilinir. Alkolmetre bu ürünün olmazsa olmaz ekipmanıdır.

💡 Ölçüm notu: Şekerli sıvılarda hidrometre okuması, şekerin yoğunluğu yüzünden sapar. En temiz ölçüm tatlandırmadan önce yapılır; sonrasında pekmez/su miktarına göre hesaplanır. Bu bir yaklaşımdır — kayıt defterine "ölçüm mü, hesap mı" olarak işaretlenir.

İKAME EDİLEBİLİR KALEMLER

⚠️ Alkolde ikame YOK. Sadece bandrollü, ticari, etiketli içki. Bu kalem tartışmaya kapalıdır.

VARYANT PLANI

Bu ürün uzun bekleyen bir ürün — varyantları aynı anda kurmak zorunlu, seri denemek zaman kaybı.

💡 Öneri: v1.1 ve v1.2'yi tek kurulumdan çıkar. Aynı karışımı iki kavanoza böl, birini 4. haftada, diğerini 6. haftada süz. Ek emek ~10 dakika, kazanılan bilgi gerçek.

FORMÜL DEĞİŞİKLİK GEÇMİŞİ

HAMMADDE KALİTESİ

🍊 Portakal kabuğu notu: Rendeyle veya soyacakla sadece renkli tabakayı al. Beyaz albedo kısmı belirgin acılık verir ve 6 hafta maserasyonda bu acılık iyice yerleşir — sonradan düzeltilemez.

LKR-01 — ÜRETİM

Aktif emek: ~1 saat (bölünmüş) · Toplam süre: 6–10 hafta · Kişi: 1

⚠️ Bu üretim şemasında HİÇBİR YERDE ISI YOKTUR. Bkz. Güvenlik Çerçevesi §1.

EKİPMAN

❌ Ocak yok. Termometre yok. Damıtma ekipmanı yok — ve olmayacak.

ÜRETİM ŞEMASI

── KURULUM (Gün 0, ~15 dakika) ──────────────────
[1] 🔴 ALKOL KONTROLÜ
    Bandrollü mü? ☐  Etiketteki ABV: ____%  → KAYDET
    Bandrolsüz/kaynağı belirsizse → ⛔ DURDUR
              ↓
[2] Kavanozu sterilize et (§6.1), kurut
              ↓
[3] Katıları hazırla:
    · Mersin meyvesi 150 g — yıka, ayıkla, hafifçe ez (kabuk çatlasın)
    · Keçiboynuzu 50 g — kır, tohumları at
    · Portakal kabuğu — ⚠️ SADECE renkli zest, beyaz kısım YOK
    · Kekik + biberiye — 1'er dal, silkele
              ↓
[4] Hepsini kavanoza koy
              ↓
[5] Alkolü üzerine dök (700 ml)
    🔴 HİÇBİR ISITMA / KAYNATMA YOK
              ↓
[6] Kapat, etiketle (batch no, tarih, başlangıç ABV)
              ↓
[7] Karanlık serin yer → 4–6 HAFTA
    Haftada 1 hafifçe çalkala

── SÜZME (4–6 hafta sonra, ~45 dakika) ──────────
[8] Tülbentten süz, katıları HAFİFÇE sık
    ⚠️ Çok sıkma — acı/tanenli bileşenler geçer
              ↓
[9] 🔬 ABV ÖLÇ (tatlandırmadan ÖNCE — en temiz okuma)
    Değer: ____%
              ↓
[10] Keçiboynuzu pekmeziyle tada göre tatlandır (100–150 ml)
     Azdan başla, tadarak ekle — geri alamazsın
              ↓
[11] 🔬 Su ile %25–28'e seyrelt
     Alkolmetreyle ölç veya hesapla — TAHMİN ETME
              ↓
[12] Koyu cam şişeye al, etiketle (ÖLÇÜLEN ABV yazılır)
              ↓
[13] Karanlıkta 2–4 HAFTA DİNLENDİR
     (aromalar oturur — atlanmaz)
              ↓
[14] Son kontrol: berrak mı? çökelti/küf var mı? → TADIM

⚠️ KRİTİK ADIMLAR

Adım 1 — Alkolün kaynağı

Bu ürünün tek gerçek güvenlik kontrolü bu. Bandrollü, etiketli, market/tekelden alınmış içki. Kaynağı belirsiz alkolde metanol riski vardır ve tat/kokudan anlaşılmaz.

Adım 3 — Portakal kabuğunun beyaz kısmı

Beyaz albedo belirgin acılık verir ve 6 haftalık maserasyonda bu acılık yerleşir. Sonradan düzeltilemez.

Adım 5–7 — Isı yok

Şemada hiçbir ısıtma adımı yok ve eklenmez. Bir kaynak bu aşamada "kaynatın" derse, o farklı ve tehlikeli bir yöntemdir.

Adım 8 — Fazla sıkmama

Posayı çok sıkmak acı ve tanenli bileşenleri ürüne taşır. Hafifçe sık, kalanı at.

Adım 9 + 11 — ABV ölçümü

Bu ürünün tek objektif kalite verisi. En temiz okuma tatlandırmadan öncedir — pekmezin şekeri hidrometre okumasını saptırır. Tatlandırma sonrası değer hesapla bulunabilir; kayıt defterine "ölçüm" mü "hesap" mı olduğu yazılır.

Adım 13 — Dinlenme

2–4 haftalık dinlenme, aromaların oturması için. Süzme günü tadılan likör ile 4 hafta sonrası belirgin farklı olur. Erken yargı yanıltıcıdır.

SORUN GİDERME

ZAMAN PLANI

💡 Tek kurulumdan iki veri: Karışımı iki kavanoza böl, birini 4. haftada, diğerini 6. haftada süz.

GRUP ÇALIŞMASI

Bu ürün tek kişilik. Sadece süzme/ölçüm gününde ikinci kişi yararlı.

⚠️ GIDA/içecek ürünüdür — kozmetikle ayrı ekipman (§6.2). ⚠️ 18 yaş altı ekip üyeleri bu ürünün üretiminde ve tadımında yer almaz.

LKR-01 — GÜVENLİK VE TEST

Önce oku: 02_GUVENLIK_CERCEVESI.md §1 — Alkol Güvenliği 🍷 Bu bir ALKOLLÜ İÇECEKTİR. Seride en dikkatli davranılması gereken ürün.

🔴 SIFIR TOLERANS: DAMITMA YOK

EVDE DAMITMA YAPILMAZ. HİÇBİR ÜRÜN İÇİN, HİÇBİR KOŞULDA.

Bu ürünün yöntemi: MASERASYON

Hazır, bandrollü içkinin içine bitki daldırıp beklemek. Damıtmayla hiçbir ilgisi yok. Sardinya'nın Mirto geleneğiyle aynı mantık.

⚠️ Uyarı işareti: Herhangi bir kaynak/tarif/kişi size bu üründe "kaynatın", "buharlaştırın", "damıtın", "daha güçlü alkol elde edin" derse — durun. Bizim tarifimizde bu adımlar yok ve eklenmez.

BU ÜRÜNE ÖZEL RİSKLER

🔬 ABV — bu ürünün tek objektif verisi

Hedef: %25–28

⚠️ Şekerli sıvılarda hidrometre sapar. Pekmezin yoğunluğu okumayı yükseltir. En güvenilir okuma tatlandırmadan öncedir. Sonraki değer hesapla bulunur ve kayıt defterinde "hesap" olarak işaretlenir — "ölçüm" gibi sunulmaz.

TEST PROTOKOLÜ

T1 — 🔬 ABV (süzme günü, ZORUNLU)

Yukarıdaki 4 aşamalı tablo doldurulur. Ölçülmeden şişelenmez ve etiketlenmez.

T2 — Maserasyon gözlemi (haftalık)

Renk zamanla koyulaşır (mersin antosiyaninleri) — beklenen. Küf beklenmez.

T3 — Dinlenme gözlemi (2–4 hafta)

T4 — 👃 Tadım paneli (dinlenme sonrası)

⚠️ Sadece 18 yaş üstü ekip üyeleri. Küçük miktar (5–10 ml). Araç kullanılmayacak.

Spesifik sorular:

• "Acı bir arka tat var mı?" → portakal albedosu göstergesi
• "Kekik/biberiye fark ediliyor mu, yoksa baskın mı?"
• "Alkol yakıyor mu?" → ABV çok yüksek olabilir

T5 — ⭐ Dinlenme etkisi testi

Şişeleme günü küçük bir numune ayır (30 ml, ayrı şişe, aynı koşulda sakla). 4 hafta sonra ikisini yan yana tat.

Bu, "dinlenme aromaları oturtur" iddiasının kendi verinizle test edilmesidir. Ayırma emeği 2 dakika.

🔬 LABORATUVAR GEREKTİRENLER

✅ Bandrollü ticari alkol kullanıldıysa metanol tayini gerekmez — o alkol zaten denetimden geçmiştir. Bu, kuralın neden bu kadar katı olduğunun bir başka gerekçesi: doğru başlarsan sonradan test etmene gerek kalmaz.

KULLANIM SINIRLARI

• 🚫 18 yaş altına verilmez — üretiminde ve tadımında da yer almaz
• 🚫 Gebelik ve emzirme döneminde kullanılmaz
• 🚫 Araç kullanılacaksa tüketilmez
• 🚫 Alkol kullanımını etkileyen ilaç kullananlar
• ⚠️ Prototip — ekip dışına verilirse doğrulanmamış olduğu yazılı iletilir
• ⚠️ Etiketteki ABV doğru olmalı — yanlış ABV, tüketen kişinin doz hesabını bozar

ATMA KRİTERLERİ

📦 SAKLAMA VE SORUMLULUK

🔴 Alkollü bir ürünü etiketsiz veya yanlış etiketli bir şişede tutmak, bu projedeki en kolay ve en tehlikeli hatadır. Su şişesine aktarılmış bir likör, bunu bilmeyen biri için ciddi risktir.

LKR-01 — KULLANIM VE ETİKET

ÜRÜN TANIMI

Kıbrıs Maki Likörü — olgun mersin meyvesinin, keçiboynuzu ve maki bitkileriyle birlikte hazır nötr alkolde macere edildiği, keçiboynuzu pekmeziyle tatlandırılmış zanaatkâr likörü.

Model: Sardinya'nın Mirto geleneği — mersin meyvesinin alkolde maserasyonu — KKTC hammaddeleriyle uyarlandı.

Karakter: Koyu mor-siyah, orta tatlılıkta, mersinin reçineli-meyvemsi gövdesi, keçiboynuzunun karamelimsi derinliği, arkada hafif turunç ve baharat.

SERVİS

💡 Mirto geleneğinde likör derin dondurucuda saklanır ve buz gibi servis edilir. Alkol oranı donmasını engeller; soğuk, tatlılığı dengeler ve dokuyu yoğunlaştırır.

SAKLAMA

ETİKET METNİ

┌────────────────────────────────────────┐
│              M A K İ                   │
│      Kıbrıs Maki Likörü                │
│                                        │
│         ⚠️ ALKOLLÜ İÇECEK              │
│         Alkol: %____ (ölçülen)         │
│                  1 L                   │
│                                        │
│  Batch No: LKR01-___                   │
│  Kurulum: __/__/____                   │
│  Süzme:   __/__/____                   │
│  Şişeleme:__/__/____                   │
│  Üreten: ____________                  │
│                                        │
│  İÇİNDEKİLER:                          │
│  Nötr alkol, mersin meyvesi            │
│  (Myrtus communis), keçiboynuzu,       │
│  keçiboynuzu pekmezi, acı portakal     │
│  kabuğu, Kıbrıs kekiği, biberiye, su   │
│                                        │
│  Maserasyon yöntemiyle üretilmiştir.   │
│  Damıtma içermez.                      │
│                                        │
│  ⛔ 18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE VERİLMEZ      │
│  ⛔ GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE        │
│     KULLANILMAZ                        │
│  ⛔ ARAÇ KULLANIMINDAN ÖNCE İÇİLMEZ     │
│                                        │
│  ⚠️ AR-GE PROTOTİPİ — SATIŞ İÇİN DEĞİL │
│                                        │
│  Soğuk servis edilir.                  │
│  Çocukların erişemeyeceği yerde tutun. │
└────────────────────────────────────────┘

Etiket kuralları:

• 🔴 "ALKOLLÜ İÇECEK" ve ölçülen ABV en görünür bilgidir — büyük punto, kutu içinde
• 🔴 ABV ölçülmeden ürün etiketlenmez. Tahmini sayı yazılmaz — yanlış ABV, tüketen kişinin doz hesabını bozar
• "Maserasyon yöntemiyle üretilmiştir. Damıtma içermez." ✅ Doğru, önemli ve söylenmeli — bu, ürünün güvenlik hikâyesinin merkezi
• Üç tarih de yazılır (kurulum/süzme/şişeleme) — batch karşılaştırması için
• "AR-GE PROTOTİPİ" kaldırılmaz

🔴 ÜRÜN EKİP DIŞINA ÇIKARSA

Seride en dikkatli davranılması gereken ürün.

1. 🔴 18 yaş üstü olduğu doğrulanır
2. 🔴 Alkol oranı SÖZLÜ olarak söylenir — "yaklaşık %27, votkadan hafif ama şaraptan güçlü"
3. Test edilmemiş olduğu yazılı iletilir
4. 🔴 Kaç şişe, kime verildiği kayıt defterine yazılır — takip edilebilir olmalı
5. Para karşılığı verilmez — bu, Ar-Ge kapsamının dışına çıkar
6. Çocuk bulunan bir eve gidiyorsa saklama uyarısı yapılır

⚠️ En kolay ve en tehlikeli hata: likörü etiketsiz veya yanlış etiketli bir şişede tutmak. Su şişesine aktarılmış bir likör, bunu bilmeyen biri için ciddi risktir. Orijinal, etiketli şişesinde kalır.

HİKÂYE (ambalaj/sunum için taslak)

Sardinya'da mersin meyvesi Kasım'da toplanır ve alkolde bekletilir — Mirto. Kıbrıs'ta da mersin var, aynı maki, aynı denizin öbür ucu. Bu şişe o geleneği buraya taşımayı deniyor: keçiboynuzu pekmeziyle tatlandırılmış, ateş görmemiş, sadece beklemiş.

Kullanılamayacak ifadeler:

• ❌ "Geleneksel Kıbrıs likörü" — bu yeni bir ürün. Mirto Sardinya geleneği; Kıbrıs'ta böyle bir likör geleneği olduğu iddiası doğrulanmadı
• ❌ "Antik tarif" / "kayıp reçete" → uydurma
• ❌ Herhangi bir sağlık iddiası — özellikle alkollü üründe kesinlikle yasak
• ❌ "Doğal olduğu için zararsız" → alkol alkoldür
• ❌ "Organik" / "katkısız" gibi doğrulanmamış nitelemeler

🔴 "Geleneksel" kelimesi bu üründe özellikle riskli. Yöntem gelenekseldir (maserasyon, Mirto modeli). Ürünün kendisi geleneksel değildir — bu, 2026'da tasarlanmış yeni bir formül.

✅ Doğru: "Sardinya'nın Mirto geleneğinden ilham alan" ❌ Yanlış: "Kıbrıs'ın geleneksel likörü"

⚠️ SUNUM NOTU — güvenlik hikâyesi bir güç

Bu ürünün en anlatmaya değer yanı ne yapmadığı: damıtma yok.

Ev yapımı alkol denince akla gelen ilk şey damıtmadır ve bu, gerçek bir tehlikedir. MAKİ'nin bu ürünü bilinçli olarak damıtmasız tasarlaması, projenin metodolojik ciddiyetinin en somut kanıtı.

Sunumda anlatılacak çerçeve: "Bu likör ateş görmüyor. Hazır, bandrollü bir içkiyi alıp içine bitki koyuyoruz ve bekliyoruz — Sardinya'da 200 yıldır böyle yapılıyor. Damıtma yapmıyoruz çünkü evde damıtmada metanol ayrıştırılamaz ve bu, körlüğe kadar giden bir risk."

Bu, bir kısıtı savunmak değil — doğru mühendislik kararını anlatmak.

LKR-01 — BATCH KAYIT DEFTERİ

Batch no formatı: LKR01-001, LKR01-002 …

ÖZET TABLO

📦 ŞİŞE TAKİBİ (alkollü ürün — zorunlu)

BATCH KAYIT FORMU

═══ LKR01-___ ═══

Kurulum tarihi: ____ / ____ / ______ Formül: v____ Sorumlu: ______

🔴 ALKOL KONTROLÜ — üretim öncesi

⛔ Bandrolsüz veya kaynağı belirsiz alkol → üretim yapılmaz, ürün tadılmaz.

Hammadde

Kurulum kontrolü

📋 MASERASYON GÖZLEMİ

(Renk koyulaşması normal — mersin antosiyaninleri)

🔬 SÜZME VE ABV — LKR01-___

Süzme tarihi: ____ / ____ / ______ Maserasyon süresi: ____ hafta

Hedef: %25–28 → ☐ Ulaşıldı ☐ Düşük ☐ Yüksek

⛔ ABV ölçülmeden ürün şişelenmez ve etiketlenmez.

Süzme sonrası gözlem:

• Renk: ______________
• Berraklık: ☐ Berrak ☐ Hafif bulanık ☐ Bulanık
• Koku: ______________
• İlk tat izlenimi: ______________ (⚠️ dinlenmeden önce — yanıltıcı olabilir)

☐ Dinlenme testi için 30 ml numune ayrıldı (4 hafta sonra karşılaştırılacak)

📋 DİNLENME GÖZLEMİ

Şişeleme tarihi: ____ / ____ / ______

👃 TADIM PANELİ — LKR01-___

⚠️ Sadece 18 yaş üstü. Küçük miktar (5–10 ml). Araç kullanılmayacak.

Tadım tarihi: ____ / ____ / ______ Servis: ☐ Oda sıcaklığı ☐ Soğuk ☐ Donmuş

Spesifik sorular:

• "Acı bir arka tat var mı?" → ☐ Evet (portakal albedosu) ☐ Hayır
• "Kekik/biberiye baskın mı?" → ☐ Baskın ☐ Dengeli ☐ Fark edilmiyor
• "Alkol yakıyor mu?" → ☐ Evet (ABV yüksek olabilir) ☐ Hayır

⭐ DİNLENME ETKİSİ TESTİ

Şişeleme günü ayrılan 30 ml numune ile 4 hafta dinlenmiş ürün yan yana tadılır.

Sonuç: ☐ Dinlenme belirgin fark yaratıyor ☐ Az fark ☐ Fark yok

✅ BATCH SONUÇ

Karar: ☐ Başarılı ☐ Kısmen — revize ☐ Başarısız

Bir sonraki batch'te değişecek TEK şey: ______________________________

Neden: ______________________________

📊 KARŞILAŞTIRMA TAKİBİ

💡 Tek kurulumdan iki veri: Karışımı iki kavanoza böl, birini 4. haftada, diğerini 6. haftada süz. 6–10 haftalık bir üründe seri deneme yapmak aylar kaybettirir.